1.
Gamonine Rakeli buno ntabutile mwana aba umozi na Yakobo, abede na lugi ku iselenzi, nu abwide Yakobo bunee: Mpe bana. Ndi tabubo, nti nakua.
1.
Rachel, voyant qu’elle-même ne donnait pas d’enfants à Jacob, devint jalouse de sa sœur et elle dit à Jacob: « Fais-moi avoir aussi des enfants, ou je meurs! »
1.
Gamonine Rakeli buno ntabutile mwana aba umozi na Yakobo, abede na lugi ku iselenzi, nu abwide Yakobo bunee: Mpe bana. Ndi tabubo, nti nakua.
2.
Yakobo amongedwe nu amwakwide bunee: Ndi nili Kalaga utakuziga wabuta bana?
2.
Jacob s’emporta contre Rachel et dit: « Est-ce que je tiens la place de Dieu, qui t’a refusé la maternité? »
2.
Yakobo amongedwe nu amwakwide bunee: Ndi nili Kalaga utakuziga wabuta bana?
3.
Nu Rakeli amwakwide bunee: Lola mukiti wane Biliha. Iyombeke nage buno ambutile mwana, nibe na bana nu nne mweli.
3.
Elle reprit: « Voici ma servante Bilha. Va vers elle et qu’elle enfante sur mes genoux: par elle j’aurai moi aussi des enfants! »
3.
Nu Rakeli amwakwide bunee: Lola mukiti wane Biliha. Iyombeke nage buno ambutile mwana, nibe na bana nu nne mweli.
4.
Ububo amukasile mukiti wage Biliha buno abe mukazi wage. Yakobo eiyombekile nage,
4.
Elle lui donna donc pour femme sa servante Bilha et Jacob s’unit à celle-ci. Genèse 30, 5Bilha conçut et enfanta à Jacob un fils. Genèse 30, 6Rachel dit: « Dieu m’a rendu justice, même il m’a exaucée et m’a donné un fils »; c’est pourquoi elle l’appela Dan. Genèse 30, 7Bilha, la servante de Rachel, conçut encore et elle enfanta à Jacob un second fils. Genèse 30, 8Rachel dit: « J’ai lutté contre ma sœur les luttes de Dieu et je l’ai emporté »; et elle l’appela Nephtali. Genèse 30, 9Léa, voyant qu’elle avait cessé d’avoir des enfants, prit sa servante Zilpa et la donna pour femme à Jacob. 10 Zilpa, la servante de Léa, enfanta à Jacob un fils. 11 Léa dit: « Par bonne fortune! » et elle l’appela Gad. 12 Zilpa, la servante de Léa, enfanta à Jacob un second fils. Genèse 30, 13 Léa dit: « Pour ma félicité! car les femmes me féliciteront »; et l’appela Asher. 14 Etant sorti au temps de la moisson des blés, Ruben trouva dans les champs des pommes d’amour, qu’il apporta à sa mère, Léa. Rachel dit à Léa: « Donne-moi, s’il te plaît, des pommes d’amour de ton fils », Genèse 30, 15 mais Léa lui répondit: « N’est-ce donc pas assez que tu m’aies pris mon mari, pour que tu prennes aussi les pommes d’amour de mon fils? » Rachel reprit: « Eh bien, qu’il couche avec toi cette nuit, en échange des pommes d’amour de ton fils. » 16 Lorsque Jacob revint des champs le soir, Léa sortit à sa rencontre et lui dit: « Il faut que tu viennes vers moi, car je t’ai pris à gages pour les pommes d’amour de mon fils », et il coucha avec elle cette nuit-là. Genèse 30, 17 Dieu exauça Léa, elle conçut et elle enfanta à Jacob un cinquième fils; 18 Léa dit: « Dieu m’a donné mon salaire, pour avoir donné ma servante à mon mari »; et elle l’appela Issachar. 19 Léa conçut encore et elle enfanta à Jacob un sixième fils. Genèse 30, 20 Léa dit: « Dieu m’a fait un beau présent, cette fois mon mari m’honorera, car je lui ai donné six fils »; et elle l’appela Zabulon. Genèse 30, 21 Ensuite elle mit au monde une fille et elle l’appela Dina. Genèse 30, 22 Alors Dieu se souvint de Rachel, il l’exauça et la rendit féconde. 23 Elle conçut et elle enfanta un fils; elle dit: « Dieu a enlevé ma honte »; 24 et elle l’appela Joseph, disant: « Que Yahvé m’ajoute un autre fils! » 25 Lorsque Rachel eut enfanté Joseph, Jacob dit à Laban: « Laisse-moi partir, que j’aille chez moi, dans mon pays. 26 Donne-moi mes femmes, pour lesquelles je t’ai servi, et mes enfants, et que je m’en aille. Tu sais bien quel service j’ai accompli pour toi. » 27 Laban lui dit: « Si j’ai trouvé grâce à tes yeux… J’ai appris par les présages que Yahvé m’avait béni à cause de toi. 28 Aussi, ajouta-t-il, fixe-moi ton salaire et je te payerai. » Genèse 30, 29 Il lui répondit: « Tu sais bien de quelle façon je t’ai servi et ce que ton bien est devenu avec moi. 30 Le peu que tu avais avant moi s’est accru énormément, et Yahvé t’a béni sur mes pas. Maintenant, quand travaillerai-je aussi pour ma maison? » 31 Laban reprit: « Que faut-il te payer? » Jacob répondit: « Tu n’auras rien à me payer: si tu fais pour moi ce que je vais dire, je reprendrai la conduite de ton troupeau. 32 « Je passerai aujourd’hui dans tout ton troupeau. Sépares-en tout animal noir parmi les moutons et ce qui est tacheté ou moucheté parmi les chèvres. Tel sera mon salaire, 3 3et mon honnêteté portera témoignage pour moi dans la suite: quand tu viendras vérifier mon salaire, tout ce qui ne sera pas moucheté ou tacheté parmi les chèvres, ou noir parmi les moutons, sera chez moi un vol. » 34 Laban dit: « C’est bien; qu’il en soit comme tu as dit. » Genèse 30, 35 Ce jour-là, il mit à part les boucs rayés et tachetés, toutes les chèvres mouchetées et tachetées, tout ce qui avait du blanc, et tout ce qui était noir parmi les moutons. Il les confia à ses fils 36 et il mit trois jours de chemin entre lui et Jacob. Et Jacob faisait paître le reste du bétail de Laban. 37 Jacob prit des baguettes fraîches de peuplier, d’amandier et de platane et il les écorça de bandes blanches, mettant à nu l’aubier qui était sur les baguettes. 38 Il mit les baguettes qu’il avait écorcées en face des bêtes dans les auges, dans les abreuvoirs où les bêtes venaient boire, et les bêtes s’accouplaient en venant boire. 39 Elles s’accouplèrent donc devant les baguettes et elles mirent bas des petits rayés, mouchetés et tachetés. 40 Quant aux moutons, Jacob les mit à part et il tourna les bêtes vers ce qui était rayé et tout ce qui était noir dans le troupeau de Laban. Ainsi il se constitua des troupeaux à lui, qu’il ne mit pas avec les troupeaux de Laban. 41 De plus, chaque fois que s’accouplaient les bêtes robustes, Jacob mettait les baguettes devant les yeux des bêtes dans les auges, pour qu’elles s’accouplent devant les baguettes. 42 Quand les bêtes étaient chétives, il ne les mettait pas, et ainsi ce qui était chétif fut pour Laban, ce qui était robuste fut pour Jacob. Genèse 30, 43 L’homme s’enrichit énormément et il eut du bétail en quantité, des servantes et des serviteurs, des chameaux et des ânes.
4.
Ububo amukasile mukiti wage Biliha buno abe mukazi wage. Yakobo eiyombekile nage,
5.
nu ekile iyimi nu abutile mwana wamulume.
5.
…
5.
nu ekile iyimi nu abutile mwana wamulume.
6.
Nu Rakeli atendile bunee: Kalaga ambingizie nu ongule isego lyane nu kunkasa mwana wamulume. Ku kabamba kako amwinikile Dani.
6.
…
6.
Nu Rakeli atendile bunee: Kalaga ambingizie nu ongule isego lyane nu kunkasa mwana wamulume. Ku kabamba kako amwinikile Dani.
7.
Biliha, mukiti wa Rakeli, ekile iyimi lingo limbizi, nu abutile mwana wa babili, musikila.
7.
…
7.
Biliha, mukiti wa Rakeli, ekile iyimi lingo limbizi, nu abutile mwana wa babili, musikila.
8.
Kumbusa kwa kubutwa kwa mwana wozo, Rakeli atendile bunee: Nabede n iyali na zezine nu nakindile. Ububo einikile wozo mwana Nafutali.
8.
…
8.
Kumbusa kwa kubutwa kwa mwana wozo, Rakeli atendile bunee: Nabede n iyali na zezine nu nakindile. Ububo einikile wozo mwana Nafutali.
9.
Gamonine Lea buno ntakubuta lingo, atolile mukiti wage nu amukasile ku Yakobo buno abe mukazi wage.
9.
…
9.
Gamonine Lea buno ntakubuta lingo, atolile mukiti wage nu amukasile ku Yakobo buno abe mukazi wage.
10.
Zilpa mukiti wa Lea abutide Yakobo mwana wamulume,
10.
…
10.
Zilpa mukiti wa Lea abutide Yakobo mwana wamulume,
11.
nu Lea atendile bunee: Bunene bukizi! Nu einikile mwana wozo Gadi.
11.
…
11.
nu Lea atendile bunee: Bunene bukizi! Nu einikile mwana wozo Gadi.
12.
Zilpa abutile ungo mwana wamulume,
12.
…
12.
Zilpa abutile ungo mwana wamulume,
13.
nu Lea atendile bunee: Nili na kyelele! Kubuno bamukazi bammane buno nkubogaboga. Ububo amwinikile Aseri.
13.
…
13.
nu Lea atendile bunee: Nili na kyelele! Kubuno bamukazi bammane buno nkubogaboga. Ububo amwinikile Aseri.
14.
Mu bindi bya kutubula ngano, Rubeni endile ku isoa nu amonine biyikanwa bimozi byamanagwa dudai mu isoa, nu abikalile nu kwenda nabyo ku nina Lea. Rakeli abwide Lea bunee: Mpe ku dudai za mwana wobe, ndi bwakutananizia.
14.
…
14.
Mu bindi bya kutubula ngano, Rubeni endile ku isoa nu amonine biyikanwa bimozi byamanagwa dudai mu isoa, nu abikalile nu kwenda nabyo ku nina Lea. Rakeli abwide Lea bunee: Mpe ku dudai za mwana wobe, ndi bwakutananizia.
15.
Tondo Lea amwakwide bunee: Ndi tabwakuka kuguli kuntikya iba wane? Ndi ukutunda kuntikya nu dudai za mwana wane?
15.
…
15.
Tondo Lea amwakwide bunee: Ndi tabwakuka kuguli kuntikya iba wane? Ndi ukutunda kuntikya nu dudai za mwana wane?
16.
Rakeli amubwide bunee: Ndi wankasa ku dudai za mwana wobe nti Yakobo eiyombeke nobe lelo. Ububo Yakobo eiyombekile na Lea mu kikyo kindi.
16.
…
16.
Rakeli amubwide bunee: Ndi wankasa ku dudai za mwana wobe nti Yakobo eiyombeke nobe lelo. Ububo Yakobo eiyombekile na Lea mu kikyo kindi.
17.
Kalaga ongule isego lya Lea, nu Lea ekile iyimi nu abutile na Yakobo musikila wa batano.
17.
…
17.
Kalaga ongule isego lya Lea, nu Lea ekile iyimi nu abutile na Yakobo musikila wa batano.
18.
Nu Lea atendile bunee: Kalaga ankasile lukalilo kubuno nakasenne mukiti wane ku iba wane. Ububo einikile mwana wozo Isakari.
18.
…
18.
Nu Lea atendile bunee: Kalaga ankasile lukalilo kubuno nakasenne mukiti wane ku iba wane. Ububo einikile mwana wozo Isakari.
19.
Lea ekile lingo iyimi nu abutile musikila wa mutuba.
19.
…
19.
Lea ekile lingo iyimi nu abutile musikila wa mutuba.
20.
Nkungu zezo Lea atendile bunee: Kalaga ankasa lukaso lusoga. Kano kaluma iba wane anankutya kubuno namubutila basikila mutuba. Ububo amwinikile Zebuluni.
20.
…
20.
Nkungu zezo Lea atendile bunee: Kalaga ankasa lukaso lusoga. Kano kaluma iba wane anankutya kubuno namubutila basikila mutuba. Ububo amwinikile Zebuluni.
21.
Kumbusa abutile mukinga winikilwe Dina.
21.
…
21.
Kumbusa abutile mukinga winikilwe Dina.
22.
Nu Kalaga akengede Rakeli. Ongule masego mage nu amukasile kubuta.
22.
…
22.
Nu Kalaga akengede Rakeli. Ongule masego mage nu amukasile kubuta.
23.
Ekile iyimi nu abutile musikila. Atendile bunee: Kalaga atikizye nsoni zane.
23.
…
23.
Ekile iyimi nu abutile musikila. Atendile bunee: Kalaga atikizye nsoni zane.
24.
Einikile mwana Yosefu, nu atendile lingo bunee: Yehowa antalikile ungo mwana.
24.
…
24.
Einikile mwana Yosefu, nu atendile lingo bunee: Yehowa antalikile ungo mwana.
25.
Kumbusa kwa kubutwa kwa Yosefu, Yakobo abwide Labani bunee: Nsige nisubye ku kisi kyane.
25.
…
25.
Kumbusa kwa kubutwa kwa Yosefu, Yakobo abwide Labani bunee: Nsige nisubye ku kisi kyane.
26.
Mpe bakazi bane nu bana, babo banakitilaga mulimo kwobe nu nende kwane. Wizi milimo insania zinakukitilaga.
26.
…
26.
Mpe bakazi bane nu bana, babo banakitilaga mulimo kwobe nu nende kwane. Wizi milimo insania zinakukitilaga.
27.
Tondo Labani amwakwide bunee: Ndi wankwila kyombo ikala gano, nkukusega. Nkusongolola buno Yehowa ankasile mponga ku kabamba kobe.
27.
…
27.
Tondo Labani amwakwide bunee: Ndi wankwila kyombo ikala gano, nkukusega. Nkusongolola buno Yehowa ankasile mponga ku kabamba kobe.
28.
Mbule lukalilo lwobe, nakuligelo.
28.
…
28.
Mbule lukalilo lwobe, nakuligelo.
29.
Yakobo akwide bunee: Wizi buni bunakukitide nu bwitilide lusumba lwobe.
29.
…
29.
Yakobo akwide bunee: Wizi buni bunakukitide nu bwitilide lusumba lwobe.
30.
Lusumba lwobe lwabezagile lukeke nti nsivwa, tondo kano kaluma luseli lunene nu Yehowa akukasile mponga nunse ku kabamba kane. Kano kaluma nkungu nkizi nu nne zinikakitila kikanga kyane?
30.
…
30.
Lusumba lwobe lwabezagile lukeke nti nsivwa, tondo kano kaluma luseli lunene nu Yehowa akukasile mponga nunse ku kabamba kane. Kano kaluma nkungu nkizi nu nne zinikakitila kikanga kyane?
31.
Labani amubuzizie bunee: Nakukase kikizi?
31.
…
31.
Labani amubuzizie bunee: Nakukase kikizi?
32.
Yakobo akwide bunee: Ntwankase kena. Tondo ndi witabizia kukita anga bunkutenda, nti nitabizia kwikala nobe.
32.
…
32.
Yakobo akwide bunee: Ntwankase kena. Tondo ndi witabizia kukita anga bunkutenda, nti nitabizia kwikala nobe.
33.
Lelo, nitikye ku lusumba lwobe, mukoko na mukoko guli namatondoki aba bitondi, nu byana bya mikoko byili byina, nu mpene insania zili na matondoki. Zezo zibe lukalilo lwane. Bulili bwane bukandongekela mu bindi bikavwa, gawalole ku lukalilo lwane; mpene insania ziteli na matondoki aba mikoko ziteli zina nti zaganzwe buno nazibile.
33.
…
33.
Lelo, nitikye ku lusumba lwobe, mukoko na mukoko guli namatondoki aba bitondi, nu byana bya mikoko byili byina, nu mpene insania zili na matondoki. Zezo zibe lukalilo lwane. Bulili bwane bukandongekela mu bindi bikavwa, gawalole ku lukalilo lwane; mpene insania ziteli na matondoki aba mikoko ziteli zina nti zaganzwe buno nazibile.
34.
Labani abwide Yakobo bunee: Nitabizia. Bube anga buwatendile.
34.
…
34.
Labani abwide Yakobo bunee: Nitabizia. Bube anga buwatendile.
35.
Busi bubo Labani atikizye bilimba bya mpene binsania byabezaga na matondoki aba milili, nu mabuti ma mpene mansania mabezaga na matondoki aba milili zenga, nu byana bya mikoko byina nu abikasile binsania ku bana bage.
35.
…
35.
Busi bubo Labani atikizye bilimba bya mpene binsania byabezaga na matondoki aba milili, nu mabuti ma mpene mansania mabezaga na matondoki aba milili zenga, nu byana bya mikoko byina nu abikasile binsania ku bana bage.
36.
Asingile bana bage na bituganwa bibyo lugendo lwa bindi bisatu kubilekanukya na Yakobo, tondo Yakobo asigede kuko nu kulanga lusumba lwa Labani lwasigede.
36.
…
36.
Asingile bana bage na bituganwa bibyo lugendo lwa bindi bisatu kubilekanukya na Yakobo, tondo Yakobo asigede kuko nu kulanga lusumba lwa Labani lwasigede.
37.
Yakobo akatile ntabi mbisi za miti za mulubna, nu mulozi nu mwaramoni, nu akitile milili zenga muzo.
37.
…
37.
Yakobo akatile ntabi mbisi za miti za mulubna, nu mulozi nu mwaramoni, nu akitile milili zenga muzo.
38.
Azibikile insania mu migezi za kunusia mikoko buno mpene nu mikoko zizimoneko gazanue mazi.
38.
…
38.
Azibikile insania mu migezi za kunusia mikoko buno mpene nu mikoko zizimoneko gazanue mazi.
39.
Mabuti mabede na meimi mu nkungu za kunua mazi ku migezi bwigi na ntabi, nu mabutile byana byili na matondoki nu milili zenga.
39.
…
39.
Mabuti mabede na meimi mu nkungu za kunua mazi ku migezi bwigi na ntabi, nu mabutile byana byili na matondoki nu milili zenga.
40.
Yakobo alekanukizye byana bya mikoko nu abikile zezo zabezaga na milili gamozi, zezo zabezaga zina mu lusumba lwa Labani. Bubo u bwalekanukizye lusumba lwage na lwa Labani.
40.
…
40.
Yakobo alekanukizye byana bya mikoko nu abikile zezo zabezaga na milili gamozi, zezo zabezaga zina mu lusumba lwa Labani. Bubo u bwalekanukizye lusumba lwage na lwa Labani.
41.
Gekaga mabuti ma mikoko meimi, Yakobo abikaga ntabi zezo na milili zenga ku migezi buno mabuti manene meke meimi bwigi na ntabi,
41.
…
41.
Gekaga mabuti ma mikoko meimi, Yakobo abikaga ntabi zezo na milili zenga ku migezi buno mabuti manene meke meimi bwigi na ntabi,
42.
tondo ndi mabuti mabezaga masosu, ntabikile ntabi zezo ku migezi. Mu bubo, mikoko misosu zabezaga za Labani, tondo zezo minene nu za magala zabezaga za Yakobo.
42.
…
42.
tondo ndi mabuti mabezaga masosu, ntabikile ntabi zezo ku migezi. Mu bubo, mikoko misosu zabezaga za Labani, tondo zezo minene nu za magala zabezaga za Yakobo.
43.
Mu kukitaga bubo, Yakobo abede mugumi na lusumba lunene nu mingi za mpene nu za mikoko, nu abede na bakiti bamulume nu bakiti bakikulu beingi nu lingo abede na ngamia nu mpunda ningi.
43.
…
43.
Mu kukitaga bubo, Yakobo abede mugumi na lusumba lunene nu mingi za mpene nu za mikoko, nu abede na bakiti bamulume nu bakiti bakikulu beingi nu lingo abede na ngamia nu mpunda ningi.

