1.
Yosefu eiyisile ku isi ga mugu, kumumuma nu kumulilila.
1.
Alors Joseph se jeta sur le visage de son père, le couvrit de larmes et de baisers.
1.
Yosefu eiyisile ku isi ga mugu, kumumuma nu kumulilila.
2.
Nu akakizizie basakizi bage kubika miti ku kitumba ky’isi buno takibole. Nu basakizi bakitile bubo,
2.
Puis Joseph donna aux médecins qui étaient à son service l’ordre d’embaumer son père, et les médecins embaumèrent Israël.
2.
Nu akakizizie basakizi bage kubika miti ku kitumba ky’isi buno takibole. Nu basakizi bakitile bubo,
3.
na busi na busi, bindi makumi manazi, kubuno u byabezaga bindi bya kubika miti za kutabozia bitumba. Nu baMisri balilide Israeli bindi makumi mutubakamo.
3.
Cela dura 40 jours, car telle est la durée de l’embaumement. Les Égyptiens le pleurèrent 70 jours.
3.
na busi na busi, bindi makumi manazi, kubuno u byabezaga bindi bya kubika miti za kutabozia bitumba. Nu baMisri balilide Israeli bindi makumi mutubakamo.
4.
Gasilile bindi bibyo bya kulilila Yakobo, Yosefu abwide bantu ba numba za Farao bunee: “Ndi mwankwila kyombo, ntendelazi ku Farao bunee:
4.
Quand fut écoulé le temps des pleurs, Joseph parla ainsi au palais de Pharaon: « Si vous avez de l’amitié pour moi, veuillez rapporter ceci aux oreilles de Pharaon:
4.
Gasilile bindi bibyo bya kulilila Yakobo, Yosefu abwide bantu ba numba za Farao bunee: “Ndi mwankwila kyombo, ntendelazi ku Farao bunee:
5.
‘Tatane andumbizizie bunee: “Nise nalekana. Nyikazi mu nsinda zinombile ku kisi kya Kanana.”’ Kano kaluma nakusega kwenda kuyika tatane muzo. Kumbusa nasubye gano.”
5.
mon père m’a fait prêter ce serment: Je vais mourir, m’a-t-il dit, j’ai un tombeau que je me suis creusé au pays de Canaan, c’est là que tu m’enterreras. Qu’on me laisse donc monter pour enterrer mon père, et je reviendrai. »
5.
‘Tatane andumbizizie bunee: “Nise nalekana. Nyikazi mu nsinda zinombile ku kisi kya Kanana.”’ Kano kaluma nakusega kwenda kuyika tatane muzo. Kumbusa nasubye gano.”
6.
Farao amwakwide bunee: “Enda uyike so, anga bwakulumbizizie kukita.”
6.
Pharaon répondit: « Monte et enterre ton père, comme il te l’a fait jurer. »
6.
Farao amwakwide bunee: “Enda uyike so, anga bwakulumbizizie kukita.”
7.
Yosefu endile kuyika isi, nu mitonge insania za Farao, u banene bansania ba numba zage nu ba kisi kinsania, bendile gamozi na Yosefu.
7.
Joseph monta enterrer son père, et montèrent avec lui tous les officiers de Pharaon, les dignitaires de son palais et tous les dignitaires du pays d’Égypte,
7.
Yosefu endile kuyika isi, nu mitonge insania za Farao, u banene bansania ba numba zage nu ba kisi kinsania, bendile gamozi na Yosefu.
8.
Mibuto za Yosefu nu bansania ba bikanga byabo nu bansania ba numba za Yakobo, u bakiti bage, bendile gamozi na Yosefu. Basigile tugu bana bakeke nu balezi babo, nu basigile bituganwa binsania byabo mu kisi kya Goseni.
8.
ainsi que toute la famille de Joseph, ses frères et la famille de son père. Ils ne laissèrent en terre de Goshèn que les invalides, le petit et le gros bétail.
8.
Mibuto za Yosefu nu bansania ba bikanga byabo nu bansania ba numba za Yakobo, u bakiti bage, bendile gamozi na Yosefu. Basigile tugu bana bakeke nu balezi babo, nu basigile bituganwa binsania byabo mu kisi kya Goseni.
9.
Babo bendile na Yosefu babezaga beingi nu bendile na tuyanga twingi nu na babo bendaga ga farasi.
9.
Avec lui montèrent aussi des chars et des charriers: c’était un cortège très imposant.
9.
Babo bendile na Yosefu babezaga beingi nu bendile na tuyanga twingi nu na babo bendaga ga farasi.
10.
Gababasile ku kiziki kya kususula mumpunge kya Atadi, lisilya lya luuzi lwa Yordani, balalukile n’idilo lya kabebe nu lubaba lukali. Kuko, Yosefu alilide isi bindi mutubakamo.
10.
Étant parvenus jusqu’à Gorèn-ha-Atad c’est au-delà du Jourdain ils y firent une grande et solennelle lamentation, et Joseph célébra pour son père un deuil de sept jours.
10.
Gababasile ku kiziki kya kususula mumpunge kya Atadi, lisilya lya luuzi lwa Yordani, balalukile n’idilo lya kabebe nu lubaba lukali. Kuko, Yosefu alilide isi bindi mutubakamo.
11.
Gamonine baKanana beikalaga kuko ku kulila kubalilaga ku kiziki kya kususula mumpunge kya Atadi, batendile bunee: “BaMisri beli na kisagulo kya kulila!” Ku kabamba kako kiziki kikyo kili bwigi na Yordani kyamaninwe Abeli-Misraimu.
11.
Les habitants du pays, les Cananéens, virent le deuil à Gorèn-ha-Atad : « Voilà un grand deuil pour les Égyptiens »; et c’est pourquoi on a appelé ce lieu Abel-Miçrayim c’est au-delà du Jourdain.
11.
Gamonine baKanana beikalaga kuko ku kulila kubalilaga ku kiziki kya kususula mumpunge kya Atadi, batendile bunee: “BaMisri beli na kisagulo kya kulila!” Ku kabamba kako kiziki kikyo kili bwigi na Yordani kyamaninwe Abeli-Misraimu.
12.
Bubo u bwakitile ba Israeli anga bwabakakizizie isibo.
12.
Ses fils agirent à son égard comme il leur avait ordonné.
12.
Bubo u bwakitile ba Israeli anga bwabakakizizie isibo.
13.
Bekile kitumba kyage ku kisi kya Kanana nu kukiyika mu kalimba kili mu isoa lyamanagwa Makipela, bwigi na mwino wa Mamure. Abrahamu akunzile kibe kya nsinda ku Efuroni muHiti isoa gamozi na nsinda.
13.
et ils le transportèrent au pays de Canaan et l’ensevelirent dans la grotte du champ de Makpéla, qu’Abraham avait acquise d’Ephrôn le Hittite comme possession funéraire, en face de Mambré.
13.
Bekile kitumba kyage ku kisi kya Kanana nu kukiyika mu kalimba kili mu isoa lyamanagwa Makipela, bwigi na mwino wa Mamure. Abrahamu akunzile kibe kya nsinda ku Efuroni muHiti isoa gamozi na nsinda.
14.
Kumbusa kwa kuyika isi, Yosefu asubanizie ku Misri gamozi na mibuto zage nu bango bansania bavule nage kuyika isi.
14.
Joseph revint alors en Égypte, ainsi que ses frères et tous ceux qui étaient montés avec lui pour enterrer son père.
14.
Kumbusa kwa kuyika isi, Yosefu asubanizie ku Misri gamozi na mibuto zage nu bango bansania bavule nage kuyika isi.
15.
Gamenyine mibuto za Yosefu buno isibo akua nu kuyikwa, batendenne bunee: “Buni bwabasa kutuli; ndi Yosefu eli na musona kutuli, nu ndi aneisuba ku bwagi bunsania butwamukitide?”
15.
Voyant que leur père était mort, les frères de Joseph se dirent: « Si Joseph allait nous traiter en ennemis et nous rendre tout le mal que nous lui avons fait? »
15.
Gamenyine mibuto za Yosefu buno isibo akua nu kuyikwa, batendenne bunee: “Buni bwabasa kutuli; ndi Yosefu eli na musona kutuli, nu ndi aneisuba ku bwagi bunsania butwamukitide?”
16.
Ukinsa basingile mugenzi ku Yosefu kutenda bunee: “So akakizizie lwabusio ntekua bunee:
16.
Aussi envoyèrent-ils dire à Joseph: « Avant de mourir, ton père a exprimé cette volonté:
16.
Ukinsa basingile mugenzi ku Yosefu kutenda bunee: “So akakizizie lwabusio ntekua bunee:
17.
‘Tendazi ku Yosefu bunee: “Nakusega kusigilila mibuto zobe bwagi nu bubi bubakukitide.”’ Kano kaluma twakusega kusigilila bwagi bwakukitide bakobe ba Kalaga wa so.” Gongule Yosefu ku musagu wozo, alilile.
17.
Vous parlerez ainsi à Joseph: Ah! Pardonne à tes frères leur crime et leur péché, tout le mal qu’ils t’ont fait! Et maintenant, veuille pardonner le crime des serviteurs du Dieu de ton père! » Et Joseph pleura aux paroles qu’ils lui adressaient.
17.
‘Tendazi ku Yosefu bunee: “Nakusega kusigilila mibuto zobe bwagi nu bubi bubakukitide.”’ Kano kaluma twakusega kusigilila bwagi bwakukitide bakobe ba Kalaga wa so.” Gongule Yosefu ku musagu wozo, alilile.
18.
Mibuto zage zo zenyene zakundile Yosefu nu kukumbama lwabusio lwage. Bamutendile bunee: “Tuli bakobe bobe.”
18.
Ses frères eux-mêmes vinrent et, se jetant à ses pieds, dirent: « Nous voici pour toi comme des esclaves! »
18.
Mibuto zage zo zenyene zakundile Yosefu nu kukumbama lwabusio lwage. Bamutendile bunee: “Tuli bakobe bobe.”
19.
Tondo Yosefu abakwide bunee: “Tamukue boba! Ndi nili Kalaga? Aba ndi nili mu kiziki kya Kalaga?
19.
Mais Joseph leur répondit: « Ne craignez point! Vais-je me substituer à Dieu?
19.
Tondo Yosefu abakwide bunee: “Tamukue boba! Ndi nili Kalaga? Aba ndi nili mu kiziki kya Kalaga?
20.
Mwakengede kunkitila bubi, tondo Kalaga wenyene abugalukizye ku busoga buno nikite anga bubo lelo nu konia tulamo twingi.
20.
Le mal que vous aviez dessein de me faire, le dessein de Dieu l’a tourné en bien, afin d’accomplir ce qui se réalise aujourd’hui: sauver la vie à un peuple nombreux.
20.
Mwakengede kunkitila bubi, tondo Kalaga wenyene abugalukizye ku busoga buno nikite anga bubo lelo nu konia tulamo twingi.
21.
Kasi tamukue boba. Nkamulanga inyuwe nu bana beinyu.” Nu ababibizie nu atendile kubeli na kyombo.
21.
Maintenant, ne craignez point: c’est moi qui vous entretiendrai, ainsi que les personnes à votre charge. » Il les consola et leur parla affectueusement.
21.
Kasi tamukue boba. Nkamulanga inyuwe nu bana beinyu.” Nu ababibizie nu atendile kubeli na kyombo.
22.
Yosefu eikede mu Misri, gamozi na bansania ba kikanga ky’isi. Alamine myaka lukama nu ikumi,
22.
Ainsi Joseph et la famille de son père demeurèrent en Égypte, et Joseph vécut 110 ans.
22.
Yosefu eikede mu Misri, gamozi na bansania ba kikanga ky’isi. Alamine myaka lukama nu ikumi,
23.
nu amonine ku bana ba Efuraimu aaba nu ku kibuti kyabo kya bisatu. Lingo bana ba Makiri mwana wa Manase bakasilwe ku Yosefu buno abalele ga mazu mage.
23.
Joseph vit les arrière-petits-enfants qu’il eut d’Ephraïm, de même les enfants de Makir, fils de Manassé, naquirent sur les genoux de Joseph.
23.
nu amonine ku bana ba Efuraimu aaba nu ku kibuti kyabo kya bisatu. Lingo bana ba Makiri mwana wa Manase bakasilwe ku Yosefu buno abalele ga mazu mage.
24.
Atendile ku mibuto zage bunee: “Nise nakua, tondo Kalaga akamulanga lebelebe nu kumutikya mu kisi kikino, kumubasia ku kisi kyalagile mu idagano ku Abrahamu nu Isaka nu Yakobo.”
24.
Enfin Joseph dit à ses frères: « Je vais mourir, mais Dieu vous visitera et vous fera remonter de ce pays dans le pays qu’il a promis par serment à Abraham, Isaac et Jacob. »
24.
Atendile ku mibuto zage bunee: “Nise nakua, tondo Kalaga akamulanga lebelebe nu kumutikya mu kisi kikino, kumubasia ku kisi kyalagile mu idagano ku Abrahamu nu Isaka nu Yakobo.”
25.
Yosefu alutile baIsraeli nu kubalumbizia bunee: “Lebelebe Kalaga akamulanga nu kumukasia; nu inyuwe mwatunganana kweka makwa mane kutuka mu kisi kikino.”
25.
Et Joseph fit prêter ce serment aux fils d’Israël: « Quand Dieu vous visitera, vous emporterez d’ici mes ossements. »
25.
Yosefu alutile baIsraeli nu kubalumbizia bunee: “Lebelebe Kalaga akamulanga nu kumukasia; nu inyuwe mwatunganana kweka makwa mane kutuka mu kisi kikino.”
26.
Nu Yosefu akule gaabezaga eseli na myaka lukama nu ikumi. Kumbusa kwa kumubika muti buno ntabole, bamubikile mu sanduku mu kisi kya Misri.
26.
Joseph mourut à l’âge de 110 ans, on l’embauma et on le mit dans un cercueil en Égypte.
26.
Nu Yosefu akule gaabezaga eseli na myaka lukama nu ikumi. Kumbusa kwa kumubika muti buno ntabole, bamubikile mu sanduku mu kisi kya Misri.

