1.
Nu atendile lingo bunee: “Tamusambale misagu za buza. Tamukasie mwagi mu kuba mulongeki wage na buza.
1.
« Tu ne colporteras pas de fausses rumeurs. Tu ne prêteras pas la main au méchant en témoignant injustement.
1.
Nu atendile lingo bunee: “Tamusambale misagu za buza. Tamukasie mwagi mu kuba mulongeki wage na buza.
2.
Tamuyange bantu beingi mu kukita bubi. Kungwa muntu alongeke mulondo, ntagalukye bwisanana ku kabamba ka bantu beingi, atende bulili tugu.
2.
Tu ne prendras pas le parti du plus grand nombre pour commettre le mal, ni ne témoigneras dans un procès en suivant le plus grand nombre pour faire dévier le droit,
2.
Tamuyange bantu beingi mu kukita bubi. Kungwa muntu alongeke mulondo, ntagalukye bwisanana ku kabamba ka bantu beingi, atende bulili tugu.
3.
Tamugunie muzambi mu mulondo.
3.
ni ne favoriseras le miséreux dans son procès.
3.
Tamugunie muzambi mu mulondo.
4.
Ndi wakulumana na ngombe za musombi wobe aba mpunda zage zazimina, nti wazisubye lebelebe kweli.
4.
Si tu rencontres le boeuf ou l’âne de ton ennemi qui vague, tu dois le lui ramener.
4.
Ndi wakulumana na ngombe za musombi wobe aba mpunda zage zazimina, nti wazisubye lebelebe kweli.
5.
Ndi wamona ku mpunda za wozo wakusomba zeiyombeka gansi kunsi kwa mizigo zazo, ntuzisige, busoga kuzikasia.
5.
Si tu vois l’âne de celui qui te déteste tomber sous sa charge, cesse de te tenir à l’écart; avec lui tu lui viendras en aide.
5.
Ndi wamona ku mpunda za wozo wakusomba zeiyombeka gansi kunsi kwa mizigo zazo, ntuzisige, busoga kuzikasia.
6.
Tamugalukye bwisanana bwa muzambi mu milondo zage.
6.
Tu ne feras pas dévier le droit de ton pauvre dans son procès.
6.
Tamugalukye bwisanana bwa muzambi mu milondo zage.
7.
Idekanukyazi na mabingo ma buza. Tamwite wisanana aba uteli na bwagi, kubuno nsikalekelela wozo mwagi.
7.
Tu te tiendras loin d’une cause mensongère. Ne fais pas périr l’innocent ni le juste et ne justifie pas le coupable.
7.
Idekanukyazi na mabingo ma buza. Tamwite wisanana aba uteli na bwagi, kubuno nsikalekelela wozo mwagi.
8.
Tamukate lukaso lwa lumbisombiso, kubuno lukuziba meiso ma babo bakumona, nu kugalukya moki ma beisanana.
8.
Tu n’accepteras pas de présents, car le présent aveugle les gens clairvoyants et ruine les causes des justes.
8.
Tamukate lukaso lwa lumbisombiso, kubuno lukuziba meiso ma babo bakumona, nu kugalukya moki ma beisanana.
9.
Tamubabazie bageni, kubuno mwizi mutima wa mugeni, kubuno mwabezaga bageni mu kisi kya Misri.
9.
Tu n’opprimeras pas l’étranger. Vous savez ce qu’éprouve l’étranger, car vous-mêmes avez été étrangers au pays d’Egypte.
9.
Tamubabazie bageni, kubuno mwizi mutima wa mugeni, kubuno mwabezaga bageni mu kisi kya Misri.
10.
Yikazi masoa meinyu nu kukala matubulo meinyu myaka mutuba,
10.
« Pendant six ans tu ensemenceras la terre et tu en engrangeras le produit.
10.
Yikazi masoa meinyu nu kukala matubulo meinyu myaka mutuba,
11.
tondo ku mwaka wa mutubakamo sigazi bilongo byeinyu kumunwa nu kunagibwa. Gamwakite bubo nti bazambi ba bantu beinyu banalia, nu bibasige nti nyama za mu lubanda zinalia. Kitazi bubo na masoa meinyu ma miti nu ma mizigi za biguma.
11.
Mais la septième année, tu la laisseras en jachère et tu en abandonneras le produit; les pauvres de ton peuple le mangeront et les bêtes des champs mangeront ce qu’ils auront laissé. Tu feras de même pour ta vigne et pour ton olivier.
11.
tondo ku mwaka wa mutubakamo sigazi bilongo byeinyu kumunwa nu kunagibwa. Gamwakite bubo nti bazambi ba bantu beinyu banalia, nu bibasige nti nyama za mu lubanda zinalia. Kitazi bubo na masoa meinyu ma miti nu ma mizigi za biguma.
12.
Kitazi mulimo weinyu bindi mutuba, tondo ku busi bwa mutubakamo umunwazi, ububo ngombe nu mpunda zeinyu zomunwe, nu mukiti wabutwa mu numba zeinyu nu bageni beli munkatini mweinyu bomunwe.
12.
Pendant six jours tu feras tes travaux, et le septième jour tu chômeras, afin que se repose ton boeuf et ton âne et que reprennent souffle le fils de ta servante ainsi que l’étranger.
12.
Kitazi mulimo weinyu bindi mutuba, tondo ku busi bwa mutubakamo umunwazi, ububo ngombe nu mpunda zeinyu zomunwe, nu mukiti wabutwa mu numba zeinyu nu bageni beli munkatini mweinyu bomunwe.
13.
Idangazi buno mukite binsania binatendile. Tamutekule izina lya tungo tulaga, nu talyungubwe kulyo mu kanua ka muntu umozi.
13.
Vous prendrez garde à tout ce que je vous ai dit et vous ne ferez pas mention du nom d’autres dieux: qu’on ne l’entende pas sortir de ta bouche.
13.
Idangazi buno mukite binsania binatendile. Tamutekule izina lya tungo tulaga, nu talyungubwe kulyo mu kanua ka muntu umozi.
14.
Mambizi masatu mu mwaka mwatunganana kunkitila busi bunene.
14.
« Tu me fêteras trois fois l’an.
14.
Mambizi masatu mu mwaka mwatunganana kunkitila busi bunene.
15.
Langazi bindi bya tumpampa tutagaga. Bindi mutubakamo nti mwalia tumpampa tutagaga, anga bunamukakizizie. Kitazi bubo mu bindi byasombwedwe bya mwezi wa Abibu, kubuno mu mwezi wozo mwatukile mu Misri. Muntu unsania ntabase kundi bulia, geteli kena.
15.
Tu observeras la fête des Azymes. Pendant sept jours tu mangeras des azymes, comme je te l’ai ordonné, au temps fixé du mois d’Abib, car c’est en ce mois que tu es sorti d’Egypte. On ne se présentera pas devant moi les mains vides.
15.
Langazi bindi bya tumpampa tutagaga. Bindi mutubakamo nti mwalia tumpampa tutagaga, anga bunamukakizizie. Kitazi bubo mu bindi byasombwedwe bya mwezi wa Abibu, kubuno mu mwezi wozo mwatukile mu Misri. Muntu unsania ntabase kundi bulia, geteli kena.
16.
Langazi Kisagulo kya Matubulo n’idia litangi lya matubulo ma masoa mamwayikile. Langazi Kisagulo kya Kukundamania Matubulo ku kuzinda kwa mwaka gamwazindilizie matubulo ma bibyo bimwayikile mu isoa.
16.
Tu observeras la fête de la Moisson, des prémices de tes travaux de semailles dans les champs, et la fête de la Récolte, en fin d’année, quand tu rentreras des champs le fruit de tes travaux.
16.
Langazi Kisagulo kya Matubulo n’idia litangi lya matubulo ma masoa mamwayikile. Langazi Kisagulo kya Kukundamania Matubulo ku kuzinda kwa mwaka gamwazindilizie matubulo ma bibyo bimwayikile mu isoa.
17.
Na mwaka na mwaka bamulume bansania batunganana kubasa ku Yehowa Mwiya Bwangato Bunsania mambizi masatu, ku bisagulo bibino bisatu.
17.
Trois fois l’an, toute ta population mâle se présentera devant le Seigneur Yahvé.
17.
Na mwaka na mwaka bamulume bansania batunganana kubasa ku Yehowa Mwiya Bwangato Bunsania mambizi masatu, ku bisagulo bibino bisatu.
18.
Tamunkase mikila za kisansa gamozi na tumpampa twagaga, nu manona ma bisagulo byane tamasigale kindi kinsania aaba nu ku nindunindu.
18.
Tu ne sacrifieras pas avec du pain levé le sang de ma victime, et la graisse de ma fête ne sera pas gardée jusqu’au lendemain.
18.
Tamunkase mikila za kisansa gamozi na tumpampa twagaga, nu manona ma bisagulo byane tamasigale kindi kinsania aaba nu ku nindunindu.
19.
Vwazi ku numba za Yehowa, Kalaga weinyu n’idia litangi lisoga nunse lya matubulo. Tamuyike kyana kya mpene mu mabele ma nina.
19.
Tu apporteras à la maison de Yahvé ton Dieu le meilleur des prémices de ton terroir. Tu ne feras pas cuire un chevreau dans le lait de sa mère.
19.
Vwazi ku numba za Yehowa, Kalaga weinyu n’idia litangi lisoga nunse lya matubulo. Tamuyike kyana kya mpene mu mabele ma nina.
20.
Ungwililazi! Nkusinga mwanzelo wane lwabusio lweinyu kumulanga mu nzila nu kumulusia ku kiziki kinamulongekede.
20.
« Voici que je vais envoyer un ange devant toi, pour qu’il veille sur toi en chemin et te mène au lieu que je t’ai fixé.
20.
Ungwililazi! Nkusinga mwanzelo wane lwabusio lweinyu kumulanga mu nzila nu kumulusia ku kiziki kinamulongekede.
21.
Mwidangazi nu kungwilila iyuki lyage. Tamumugune kubuno ntasigilile kuguna kweinyu, kubuno izina lyane lili mweli.
21.
Révère-le et écoute sa voix, ne lui sois pas rebelle, il ne pardonnerait pas vos transgressions car mon Nom est en lui.
21.
Mwidangazi nu kungwilila iyuki lyage. Tamumugune kubuno ntasigilile kuguna kweinyu, kubuno izina lyane lili mweli.
22.
Tondo ndi mungwilila iyuki lyage nu kukita binsania byamutenda, nti nabe musombi wa basombi beinyu, nu nitane na babo bakwitana n’inyuwe.
22.
Mais si tu écoutes bien sa voix et fais ce que je dis, je serai l’ennemi de tes ennemis et l’adversaire de tes adversaires.
22.
Tondo ndi mungwilila iyuki lyage nu kukita binsania byamutenda, nti nabe musombi wa basombi beinyu, nu nitane na babo bakwitana n’inyuwe.
23.
Mwanzelo wane wende lwabusio lweinyu kumubasia ku bisi bya baAmori nu baHiti nu baPerisi nu baKanana nu baHivi nu baYebusi, nu nabazikye nunse.
23.
Mon ange ira devant toi et te mènera chez les Amorites, les Hittites, les Perizzites, les Cananéens, les Hivvites, les Jébuséens, et je les exterminerai.
23.
Mwanzelo wane wende lwabusio lweinyu kumubasia ku bisi bya baAmori nu baHiti nu baPerisi nu baKanana nu baHivi nu baYebusi, nu nabazikye nunse.
24.
Tamukumbame lwabusio lwa tulaga twabo, nu tamutukitile aba kukita makitilo mabo. Mwatunganana kubazikya nu kubugia mango ma tulaga twabo.
24.
Tu ne te prosterneras pas devant leurs dieux ni ne les serviras; tu ne feras pas ce qu’ils font, mais tu détruiras leurs dieux et tu briseras leurs stèles.
24.
Tamukumbame lwabusio lwa tulaga twabo, nu tamutukitile aba kukita makitilo mabo. Mwatunganana kubazikya nu kubugia mango ma tulaga twabo.
25.
Kumbaminazi Yehowa, Kalaga weinyu tugu, nu amukase mponga ku idia lyeinyu nu ku mazi meinyu. Natikye lusambo munkatini mweinyu,
25.
Vous servirez Yahvé votre Dieu, alors je bénirai ton pain et ton eau et je détournerai de toi la maladie.
25.
Kumbaminazi Yehowa, Kalaga weinyu tugu, nu amukase mponga ku idia lyeinyu nu ku mazi meinyu. Natikye lusambo munkatini mweinyu,
26.
nu takwabe umozi wa kukolokwa n’iyimi, aba takwabe mugumba umozi munkatini mweinyu. Lingo nasililizie bindi byeinu buno mube bakungu.
26.
Nulle femme dans ton pays n’avortera ou ne sera stérile et je laisserai s’achever le nombre de tes jours.
26.
nu takwabe umozi wa kukolokwa n’iyimi, aba takwabe mugumba umozi munkatini mweinyu. Lingo nasililizie bindi byeinu buno mube bakungu.
27.
Nkeitia bantu boba lwabusio lweinyu nu kubazangiazangia nu natimbule migongo zabo nu batine.
27.
Je sèmerai devant toi ma terreur, je jetterai la confusion chez tous les peuples où tu pénétreras, et je ferai détaler tous tes ennemis.
27.
Nkeitia bantu boba lwabusio lweinyu nu kubazangiazangia nu natimbule migongo zabo nu batine.
28.
Nkasinga lusungu lwabusio lweinyu kupumbia baHivi nu baKanana nu baHiti lwabusio lweinyu.
28.
J’enverrai devant toi des frelons qui chasseront les Hivvites, les Cananéens et les Hittites devant toi.
28.
Nkasinga lusungu lwabusio lweinyu kupumbia baHivi nu baKanana nu baHiti lwabusio lweinyu.
29.
Tondo nsikabapumbia lwabusio lweinyu ku mwaka umozi, kisi kinaba na mulali nu nyama za mu lubanda zinaba ningi.
29.
Je ne les chasserai pas devant toi en une seule année, de peur que le pays ne devienne un désert où se multiplieraient à tes dépens les bêtes des champs.
29.
Tondo nsikabapumbia lwabusio lweinyu ku mwaka umozi, kisi kinaba na mulali nu nyama za mu lubanda zinaba ningi.
30.
Nkabapumbia kakeke kakeke aaba nu gamwitile nu kwiyana kisi.
30.
Je les chasserai devant toi peu à peu, jusqu’à ce que tu aies assez fructifié pour hériter du pays.
30.
Nkabapumbia kakeke kakeke aaba nu gamwitile nu kwiyana kisi.
31.
Nkabika mwaga weinyu kutukila Kitatenge Kyakisimana nu ku Kitatenge kya baFilistini aaba nu ku kalula nu ku Luuzi Furati. Nkamukasa bantu ba kisi kikyo nu mukabapumbia lwabusio lweinyu.
31.
Je fixerai tes frontières de la mer des Roseaux à la mer des Philistins, et du désert au Fleuve, car je livrerai entre vos mains les habitants du pays, et tu les chasseras devant toi.
31.
Nkabika mwaga weinyu kutukila Kitatenge Kyakisimana nu ku Kitatenge kya baFilistini aaba nu ku kalula nu ku Luuzi Furati. Nkamukasa bantu ba kisi kikyo nu mukabapumbia lwabusio lweinyu.
32.
Tamugomie nabo aba na tulaga twabo.
32.
Tu ne feras pas alliance avec eux ni avec leurs dieux.
32.
Tamugomie nabo aba na tulaga twabo.
33.
Tamwitabizie buno beikale gamozi n’inyuwe mu kisi kubuno banamusondelezia kunagila, kubuno kukumbamina tulaga twabo kukaba itega kumuli.”
33.
Ils n’habiteront pas ton pays, de peur qu’ils ne te fassent pécher contre moi, car tu servirais leurs dieux et ce serait pour toi un piège. »
33.
Tamwitabizie buno beikale gamozi n’inyuwe mu kisi kubuno banamusondelezia kunagila, kubuno kukumbamina tulaga twabo kukaba itega kumuli.”

